Fidelitas.pl - religia, kultura, społeczeństwo

Orędzie Ojca Świętego do zgromadzenia plenarnego Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów

Eminencje Kardynałowie, Czcigodni Bracia w biskupstwie i kapłaństwie, Najdrożsi Bracia i Siostry,

1. Z radością kieruję moje serdeczne pozdrowienie z okazji zgromadzenia plenarnego Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Pozdrawiam Eminencję Kardynała Jorge Medinę Esteveza, który z gorliwością i oddaniem kieruje tą dykasterią, a wraz z nim pozdrawiam Eminencje Kardynałów, wielebnych prałatów oraz wszystkich tych, którzy w różny sposób pracują w Kongregacji w służbie Kościoła i ewangelizacji.

Wasze zgromadzenie plenarne było poprzedzone licznymi spotkaniami biskupów, członków konferencji episkopatu z przełożonymi waszej dykasterii - spotkaniami naznaczonymi atmosferą braterskiej współpracy w celu pogłębienia życia liturgicznego w Ludzie Bożym i działania na rzecz wiernego stosowania orientacji Soboru Watykańskiego II.

2. Święta Liturgia, którą Konstytucja Sacrosanctum Concilium uznaje za szczyt życia kościelnego, nie może być nigdy redukowana do zwykłej rzeczywistości estetycznej, ani być uważana za narzędzie do celów czysto pedagogicznych lub ekumenicznych. Celebracja świętych misteriów jest przede wszystkim aktem chwalenia najwyższego majestatu Boga, Jednego i Troistego - i to w sposób chciany przez samego Boga. Przez tę celebrację człowiek osobiście i wspólnotowo staje przed Bogiem, aby Mu dziękować, ze świadomością, że jego byt nie może odnaleźć swej pełni bez chwalenia Go i bez wypełniania Jego woli, w ciągłym szukaniu Królestwa, które już jest obecne, lecz które przyjdzie definitywnie w dniu Paruzji Pana Jezusa. Liturgia i życie są rzeczami nierozłącznymi. Liturgia, która nie miałaby wpływu na życie, stałaby się próżna i na pewno nie podobałaby się Bogu.

3. Celebracja liturgiczna jest aktem cnoty religii i zgodnie ze swą naturą powinna się charakteryzować głębokim poczuciem świętości. W jej trakcie człowiek i wspólnota powinni być świadomi, że znajdują się w sposób szczególny wobec Tego, który jest Trzykroć Święty i transcendentny. W konsekwencji wymagana postawa nie może nie być przeniknięta szacunkiem, owym poczuciem zadziwienia, które pochodzi ze świadomości, że jest się w obecności majestatu Bożego. Być może to właśnie chciał wyrazić Bóg, polecając Mojżeszowi zdjąć sandały przy krzaku ognistym? Czy postawa Mojżesza i Eliasza nie zrodziła się z owej świadomości, gdy nie ośmielali się patrzeć na Boga facie ad faciem?

Lud Boży potrzebuje widzieć w kapłanach i diakonach zachowanie pełne szacunku i godności, mogące pomóc w przenikaniu rzeczy niewidzialnych, choćby z niewielu słowami i objaśnieniami. W Mszale Rzymskim, tzw. Mszale św. Piusa V - jak i w różnych liturgiach wschodnich - znajdujemy bardzo piękne modlitwy, w których kapłan wyraża najgłębsze poczucie pokory i szacunku wobec świętych misteriów: to one objawiają samą istotę wszelkiej Liturgii. Celebracja liturgiczna pod przewodnictwem kapłana jest zgromadzeniem modlitewnym, zebranym w wierze i uważnym na Słowo Boże. Jego pierwszym celem jest przedstawienie Boskiemu Majestatowi Ofiary żywej, czystej i świętej, złożonej raz na zawsze na Kalwarii przez Pana Jezusa, który staje się obecny za każdym razem, gdy Kościół celebruje Mszę świętą dla sprawowania kultu należnego Bogu w duchu i prawdzie.

Wiem o zaangażowaniu waszej Kongregacji, która wraz z Biskupami działa na rzecz pogłębienia życia liturgicznego w Kościele. Wrażając wam moje zadowolenie życzę, aby to cenne dzieło przyczyniało się do uczynienia celebracji jeszcze bardziej godnymi i owocnymi.

4. Wasze zgromadzenie plenarne, mając również na względzie przygotowanie odpowiedniego dyrektorium, wybrało jako swój główny temat zagadnienie religijności ludowej.

Stanowi ona wyraz wiary, który korzysta ze składników kultury określonego środowiska, ujawniając i pobudzając wrażliwość uczestników w sposób żywy i skuteczny.

Religijność ludowa, która wyraża się w wielu zróżnicowanych formach, o ile jest szczera, ma swe źródło w wierze i w konsekwencji powinna być szanowana i popierana. W swych najbardziej autentycznych przejawach nie sprzeciwia się ona centralnemu charakterowi Świętej Liturgii, lecz sprzyjając wierze ludu - który uważa ją za sobie wrodzony przejaw religijności - przygotowuje do celebrowania świętych misteriów.

5. Właściwe pojmowanie odniesień między tymi dwoma przejawami wiary powinno zachowywać stanowczo pewne punkty, a wśród nich szczególnie te, że Liturgia jest centrum życia Kościoła, a żaden inny przejaw religijności nie może jej zastąpić i być traktowany jako równorzędny.

Jest rzeczą ważną, aby poza tym przypomnieć, że religijność ludowa ma swe naturalne ukoronowanie w celebracji liturgicznej, ku której powinna być ukierunkowana jako do swego wzoru, choć zwykle pozostaje od niej odróżniona. Należy to wyjaśniać w odpowiedniej katechezie.

Przejawy religijności ludowej wydają się czasami naruszone przez elementy niespójne z doktryną katolicką. W tym wypadku trzeba je oczyszczać z roztropnością i cierpliwością, na drodze kontaktów z przełożonymi oraz za pomocą katechezy pilnej i pełnej szacunku, chyba że radykalne niespójności uczynią koniecznym działanie wprost i natychmiast.

Ocena stanu rzeczy należy przede wszystkim do kompetencji biskupa diecezjalnego lub biskupów, którzy spotykają się z określonymi formami religijności ludowej na jakimś terytorium. W tym wypadku jest rzeczą odpowiednią, aby Pasterze skonfrontowali swe doświadczenia, aby zaproponować wspólnie wytyczne duszpasterskie, unikając sprzeczności szkodliwych dla ludu Bożego. Jednak niech biskupi mają wobec religijności ludowej postawę pozytywną i popierającą, chyba że byłyby ewidentne powody przeciw temu.

6. Pragnę w końcu okazać swe zadowolenie z pracy wykonanej przez Kongregację Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów od czasu ostatniego zgromadzenia plenarnego w roku 1996. W tym okresie została opublikowana trzecia edycja typiczna Mszału Rzymskiego, pierwsza edycja Księgi Egzorcyzmów i edycja Martyrologium Rzymskiego. Poza tym opublikowano Instrukcje: odnośnie tłumaczeń liturgicznych i postępowania administracyjnego wobec próśb o stwierdzenie nieważności święceń. Przy tej okazji wzywam biskupów i Kongregację do podjęcia wszelkich starań, aby tłumaczenia liturgiczne były wierne oryginałowi odpowiednich edycji typicznych w języku łacińskim. Tłumaczenie nie jest ćwiczeniem kreatywności, lecz staranną pracą, której celem jest zachowanie oryginalnego sensu bez zmian, pominięć czy dodatków. Nieprzestrzeganie tych kryteriów sprawia, że niekiedy konieczna i pilna jest praca polegająca na zrewidowaniu niektórych tekstów. Poza pracami już wymienionymi Kongregacja zajmowała się jeszcze dyspensami kapłańskimi i dyspensami dotyczącymi małżeństw zawartych lecz nie dopełnionych, aprobowaniem tekstów liturgicznych dotyczących nowych świętych i błogosławionych oraz kalendarzy partykularnych, a także zatwierdzeniami bardzo wielu tłumaczeń tekstów liturgicznych w językach narodowych. Chodzi o znaczną pracę, którą wykonano z kompetencją i wielkim staraniem - i za którą chcę wyrazić swe szczere podziękowanie Eminencji Kardynałowi Prefektowi, Ekscelencji Sekretarzowi, Arcybiskupowi Francesco Pio Tamburrino, Ekscelencjom Podsekretarzom i wszystkim Członkom, Konsultorom i Komisarzom Kongregacji.

Tę cenną pracę, jak i projekty całej Kongregacji powierzam niebieskiej opiece Matki Bożej i z serdecznością udzielam wam wszystkim szczególnego błogosławieństwa apostolskiego.

Jan Paweł II

Castel Gandolfo, 21 września 2001

Internetowy Serwis Fidelitas.pl - Religia * Kultura * Społeczeństwo

AMDG & BVMH