Zatroskani  
    
    Kiedyś Kościół miał wielu wrogów. Niektórzy nawet wszem i wobec głosili, że są „osobistymi nieprzyjaciółmi Pana Boga”. Od rewolucji francuskiej, aż po wojnę domową w Hiszpanii wielu duchownych w Europie przypłaciło życiem swoją wierność Kościołowi, nie mówiąc już o ponadkonfesyjnej nienawiści rozpętanej przez nazizm i komunizm. Dzisiaj to wszystko się zmieniło. Cały świat martwi się o dobro Kościoła. Celuje w tym zwłaszcza postępowa prasa. Najwięcej zaś troski poświęcają Kościołowi i Ojcu Świętemu te czasopisma, których redaktorów nikt nigdy nie posądzał o szczególną pobożność.
    Ta troska o Kościół ma jednak pewną osobliwość. Otóż większość mediów opisuje Kościół tak, jak opisuje się partie polityczne. Biskupi dzielą się na postępowych i konserwatywnych, a każdy dokument kościelny, albo decyzja personalna jest efektem ścierania się kościelnych frakcji. Pytanie o to, jaka jest wola Boża mogą zadawać tylko naiwniacy. Wiara w nadprzyrodzony charakter nauczania Kościoła, albo Bożą Opatrzność, to dobre dla wieśniaków, a nie „klasy średniej”, która, choć jest rachityczna, jest głównym adresatem polskich mediów. Przecież nie ważne, czy klasa ta istnieje, czy nie; ważne, że każdy w Warszawie, Gdańsku czy Poznaniu czuje się członkiem klasy średniej.
    Dziennikarskim pewnikiem jest, że Kościół stoi dzisiaj w obliczu modernizacji. Właściwie nie ma pytania, „czy” ale „kiedy” wreszcie Kościół się dostosuje, uzna kapłaństwo kobiet, zaakceptuje homoseksualizm, antykoncepcję, a może nawet aborcję, albo zlikwiduje celibat księży. Świeckie (czy wręcz ateistyczne) media „doradzą”, co zrobić z problemem pedofilii albo homoseksualizmu wśród księży. Rady udzielane przez nie są zresztą skomplikowane, ani trudne do przewidzenia. Zawsze sprowadzają się do tego, by zlikwidować to, co w wielkiej mierze stanowi o istocie Kościoła – wyrzeczenie, trudne zasady moralne, hierarchiczną strukturę.
    
      Fundamentalizm  
    
    Bardzo instruktywne jest to, w jaki sposób instrumentalizuje się pojęcie „fundamentalizmu”. Słowo to jest poręcznym narzędziem dyskredytowania każdego, kto o Kościele chciałbym myśleć i pisać w kategoriach wiary a nie polityki. Znaleziona przeze mnie w internecie definicja mówi, że „fundamentalistami są osoby, które wierzą, że są w posiadaniu prawdy, czyli uważają, iż nauka, jaką głoszą, jest prawdziwa, nienaruszalna, pochodzi z góry i obowiązuje wszystkich.” Taka definicja fundamentalizmu w gruncie rzeczy utożsamia fundamentalizm i wiarę. Każdy człowiek głęboko wierzący uważa, że jest posiadaczem prawdy, która przychodzi z góry i jest - w swej istocie - nienaruszalna, co nie znaczy, że jest fundamentalistą. "Bezkompromisowe przestrzeganie zasad religii" to definicja świętości. Matka Teresa z Kalkuty była osobą bezkompromisowo wcielającą w życie zasady religijne, a przecież jej postawa nie ma nic wspólnego z fundamentalizmem. Fundamentalistą jest ten, kto utożsamia normy religijne z normami prawa państwowego i nie cofa się przed użyciem przymusu, żeby zmusić innych do przestrzegania zasad religijnych. To prawda, że pokusa fundamentalizmu była obecna w historii chrześcijaństwa, choćby w postaci Świętej Inkwizycji. Jednak takie rozumienie wiary jest dziś praktycznie nieobecne w chrześcijaństwie i zostało oficjalnie odrzucone przez Kościół katolicki (dokumenty Soboru Watykańskiego II oraz liczne wypowiedzi Jana Pawła II).
    To właśnie fundamentalizm jest odejściem od istoty chrześcijaństwa, ponieważ Chrystus wzywa do znoszenia niesprawiedliwości, a nie do dochodzenia siłą swoich praw. Dlatego np. mógł zostać świętym Maksymilian Kolbe, bezkompromisowo realizujący swoją wiarę, kiedy zdecydował się umrzeć za jednego ze współwięźniów. To jest wierność prawdzie i postawa biegunowo sprzeczna z istotą fundamentalizmu. W najgłębszym rozumieniu chrześcijaństwo jest bowiem wyrzeczeniem się samego siebie, a apostolstwo polega na przekonaniu innych do prawdy, co jest sprzeczne z fundamentalistyczną zasadą narzucania siebie i swoich poglądów innym siłą.
    
      Wyrzut sumienia  
    
    Stosunek mediów do Kościoła jest egzemplifikacją tego, co Alexis de Tocqueville widział jako największe zagrożenie w demokracji – tyranii większości. Większość nie może znieść tego, że w społeczeństwie demokratycznym istnieje instytucja, która nie godzi się z opiniami większości, która posiada procedury decyzyjne różne od procedur demokratycznych, która posiada swoją doktrynę, nie poddającą się naciskowi mediów. Kościół katolicki, jest jedną z tych instytucji, które opierają się tej tyranii większości. Równocześnie wolna prasa, w której de Tocqueville przed ponad 150 laty widział remedium na tyranię, coraz częściej przestaje pełnić swoją tradycyjną rolę. W coraz większej mierze prasa, a jeszcze bardziej media elektroniczne, stają jedynie elementem rynku, starają się zatem dopasować swój ton do statystycznej średniej, z którą związana jest sprzedaż reklam. Media wprawdzie lubią szokować i udawać nonkonformizm, ale jest to szok dokładnie obliczony przez statystyków i specjalistów od marketingu i dokładnie wycelowany, by wzbudzić zainteresowanie i pomnożyć sprzedaż reklam.
    Stosunek mediów do Kościoła wynika z czegoś jeszcze - jest znakiem czasu epoki postchrześcijańskiej w Europie. Ci, którzy nie potrafią pozbyć się wyrzutów sumienia, którzy odeszli lub oddalili się od Kościoła, chcieliby w gruncie rzeczy, żeby Kościół usankcjonował zasady komercji, obłudy i tandety, które rządzą znaczną częścią współczesnego świata. Media są tej światowej tandety awangardą. Co ciekawe jednak, choć media stały się po prostu kolejnym działem businessu, nie wyzbyły się poczucia misji prasy z epoki „przedstatystycznej” i aspirują nadal do roli sumienia świata, chociaż w istocie są jednym z najważniejszych źródeł tego świata korupcji. Nie jest przypadkiem, że w każdej religii największa głębia duchowa była udziałem tych, którzy odchodzili daleko od życia codziennego, separowali się od władzy, pieniędzy i chaosu świata. Dziennikarz jest w pewnym sensie dokładnym przeciwieństwem zakonnika, jest człowiekiem narażonym na codzienne bombardowanie informacjami, zobligowanym do obcowania ze światem władzy, pieniędzy i próżności. Good news is no news! Ta podwójna rola, w której występuje dziennikarz – z powołania kapłan prawdy, a z praktyki często zwodziciel - czyni często sumienie dziennikarzy obszarem fundamentalnego i permanentnego konfliktu.
    
      Kościół jako rzeczywistość nadprzyrodzona  
    
    Jest jeszcze jeden problem naszej epoki, który odbija się w sposobie pisania o Kościele. Naukowiec czy dziennikarz stara się stworzyć jakąś obiektywną metodę zewnętrznego obserwatora, który stara się przedstawić świat takim jaki on jest, odrzucając „subiektywny”, punkt widzenia człowieka wiary. Obiektywne jest to, co daje się dostrzec, zmierzyć, zważyć i ubrać w jakąś prostą sprawdzalną teorię. Tymczasem świat religii nie daje się w ten sposób opisać. Jego opis jest sformułowany w językach innych epok i żadne nowoczesne teologie nie są w stanie tego przezwyciężyć. Weźmy choćby taki przykład: Z punktu widzenia metody „obiektywnej” ksiądz, to człowiek, który z niezbyt racjonalnych powodów odrzuca możliwość życia seksualnego, ubiera się w dziwne stroje i podczas zgromadzeń wiernych podnosi opłatek i wino. Tymczasem dla człowieka wiary, ksiądz jest tym, który swoim życiem i ofiarą ołtarza współuczestniczy w ofierze Chrystusa, która jest drogą do zbawienia ludzkości. Te języki nie mają żadnego punktu stycznego, zatem nie ma żadnego „obiektywnego” opisu religii, który byłby wspólny dla człowieka niewierzącego i dla wierzącego. „Obiektywne” dziennikarstwo jest w tej mierze albo nieporozumieniem, albo co gorsza wyrazem ukrytych fobii czy narzędziem gry przeciwko Kościołowi.
    Dyskusje o „trudnych tematach” w Kościele są smarem, który oliwi machinę mediów. To temat jak każdy inny. Im bardziej skrajne opinie i postulaty, tym więcej zainteresowanych. Inaczej rzecz ma się dla człowieka wierzącego, czy poszukującego wiary. Jeśli ktoś wierzy, że Kościół jest instytucją nadprzyrodzoną, wierzy również, że w ostatecznym rachunku to Pan Bóg zadecyduje o tym, jaka jest doktryna i struktura Kościoła. Jeśli ktoś wierzy, że cierpienie jest elementem Bożego planu zbawienia, to wprawdzie bolą go niedomagania Papieża, ale jednocześnie wie, że jest to przejaw łaski współuczestnictwa w cierpieniu Chrystusa. Jeśli ktoś jest przekonany, że prawda jest objawiona, to nie niecierpliwi się faktem, że Kościół zbyt wolno dostosowuje się do „ducha epoki”. Zwłaszcza, że doświadczenie uczy, iż nie wiadomo, jak ten „duch” będzie wyglądał na następnym zakręcie dziejów. Bo cóż to byłaby za wiara, która kształtuje wyobrażenia o Bogu i Kościele wedle moich upodobań, w której nie daję Panu Bogu szansy na jego samodzielne działanie i chciałbym zmieniać papieży i ich poglądy zgodnie z rytmem światowych mód czy moich osobistych upodobań.

Opinie czytelników:       Dodaj swoją opinię     Wyślij tekst znajomym    Zarezerwuj podpis komentatora

Regulamin komentarzy w serwisie Fidelitas.pl